Tiryakiden sağlık primi alınacak

 

Ekonomi okuyanlar iyi bilirler… Sosyal güvenlik açığı anlatılırken hocalar bu açığı, “ekonominin kara deliği” olarak tanımlarlar. % 36’lık kayıt dışı çalışmanın, yaklaşık 10 milyon emeklinin olduğu ülkemizde bu kişilere yapılan ödemeler ve sağlık giderleri,  her yıl ortalama 25-30 milyar liralık bir açık meydana getirmektedir. Bu açığın finansmanı için bütçeden her yıl büyük meblağlar sosyal güvenliğe ayrılmaktadır. Bu da devletin yapacağı yatırımlardan, uygulamalardan o derece feragat etmesi anlamına gelmektedir.

Tabi ki bir yerde gider söz konusu ise en azından tutarda gelirle bunun karşılanması gerekmektedir. Bütün devletler için de bunun en önemli çözümü vergilendirme mekanizmasını devreye sokmaktır. En kolay vergi toplama yolu ise “dolaylı vergi” adı verilen, tüketilen ürünlerin üzerine konulan vergidir. Yani sizler isteseniz de, istemeseniz de tüketim yaptığınız sürece o vergiyi öderseniz.

İşte SGK, bu açıklarının kapatılması için en çok tüketilen ve tüketiminden vazgeçmenin zor olduğu sigara üzerinden “genel sağlık sigortası” primi alma hazırlığı içinde. Düzenleme yasalaşırsa içilen her bir paketten “1 TL” sağlık sigortası vergisi alınacak. Bu da tiryakilerin, bir işveren gibi içtiği her sigara paketine prim ödemesi anlamına gelecektir. İşveren için 2013 yılında bir çalışanının sigorta maliyeti yaklaşık 350 TL iken, bir tiryaki günde bir paket sigara içiyorsa ayda 30 TL sağlık primi ödeyecek.

Rakamları küçümsemeyelim… İstatistiki verilere göre Türkiye’de yılda yaklaşık 5 milyar paket sigara tüketilmektedir. Her paketten alınacak 1 TL, mevcut sosyal güvenlik açığının en azından dörtte birini finanse etmektedir.

Bu hususu belirttikten sonra sosyal güvenlik açıklarının vergiler yolu ile kalıcı olarak kapatılmasının mümkün olmayacağını da önemle vurgulamak gerekir. Sosyal güvenlik açıkları kayıt dışılığın azalması ile doğru orantılı bir seyir izlemektedir. Örneğin Türkiye’de kayıt dışı çalışanların tamamının en düşük asgari ücretten sigortalı oldukları düşünüldüğünde, ülkede sosyal güvenlik açıklarından bahsetmek neredeyse mümkün olmayacaktır. Bunun için de Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından etkin mücadele sürdürülmektedir. Ancak bunun kısa ve orta vadede istenilen seviyeye gelmesi mümkün olmadığından böyle bir uygulamanın gündeme geldiği söylenebilir.

SORULAR:

Soru: Merhaba Osman Bey;  benim malulen emeklilik ile ilgili bir sorum olacak yardım ederseniz sevinirim. İlk sigortalı  işe giriş tarihim 2000 yılında 2335  iş günü primim var. Çalışma hayatımda sağlık sorunlarım başladı öncelikle nörolojik bakımdan sinir hastalı ve kalp rahatsızlığım var. Yeni çıkan malulen emekliliğe başvuru yapabilir miyim. Bu hastalıklar çalışma hayatımı kötü yönde etkiliyor bu sebepler benim için yeterli, olur mu? Yardım ederseniz sevinirim Osman Ö.

Malulen emeklilik için her zaman başvuru yapabilirsiniz. Yeter ki % 60 ve üzeri rapor alın ve bunu da SGK onaylasın. En yakın SGK’ya giderek başvuruda bulunabilirsiniz.

Soru: Osman Bey; ben bir sitede kapıcı olarak görev yapıyorum. Bu yıl yıllık iznimi 05.08.2013 akşamı çıktım mesai bittikten sonra 26.08.2013 tarihinde işe geri başladım. Bayram izni de olmak üzere toplam 20 gün izin kullandım iki yıldır bu işyerinde çalışıyorum ben yasal olan iznimden fazlamı kullanmış oluyorum. Yönetici fazla izin yaptı diyor kafam karıştı bana yardımcı olursanız sevinirim. (İsmi Saklı)

21.08.2013 tarihinde yasal 14 günlük izin süreniz bitiyor ve işe başlamanız gerekiyordu. Bayramda çalışıp çalışmayacağınız işvereninizle aranızda yaptığınız sözleşmeye göre değişir.

Soru: Herhangi bir özrüm yoktur. Borçlanma yapmadım. Halen Milli Eğitim’de çalışmaktayım ve 1998 yılında başladım. 1986 yılından SSK var. 1995 – 1998 yılları arası özel okul ve dershanelerde çalıştım. Ne zaman emekli olabilirim? Sıtkı D.

Emekli Sandığı kapsamında emekli olabilmeniz için 55 yaşını ve 25 yıl hizmet süresini doldurmanız gerekmektedir. Mevcut hizmet günlerinize göre 7 yıl sonra emekli olabilirsiniz.

Soru: Merhaba Osman Bey; sitede yeni yasa ile malulen emeklilik hakkındaki yazınızı okudum, buna göre sorum olacaktı? 21.01.1995 SSK girişim ve yaklaşık 3800 gün prim ödemem var ve halende çalışmaktayım. 28.06.1977 doğumluyum, huzursuz bacak sendromuna bağlı uyku bozukluğu ve aynı zamanda diyabet hastasıyım ilaç raporum var. Şuanda çalıştığım şirkette 2.850 TL bürüt almaktayım. Emeklilik başvurusu yapılınca çalışmıyor olmak gerekiyormuş? Bu duruma göre malulen emeklilikten faydalanabiliyor muyum? Emekli olursan bürüt maaşım üzerinden mi emekli ikramiyesi hesaplanır ve emekli maaşı ne kadar olur. Yardım ve cevaplarınızdan dolayı teşekkür ederim. Mecit S.

Emekli olurken işten ayrılacağınız zaman kıdem tazminatınız brüt tutar üzerinden hesaplanır. Şu an rahatsızlıklarınızın malulen emeklilik için geçerli olan hastalıklar listesinde olduğunu söyleyebilirim. Ancak bu oranın ne kadar olacağını bilmem mümkün değil. Aynı şekilde hizmet süreleriniz ve dönemlere ilişkin ücretleriniz bilinmeden de maaşınız ile ilgili net bir şey söylemem mümkün değil.

Soru: Merhaba, ben emeklilik tarihi hesaplatmak istiyorum. Kimlik bilgilerime ek olarak 302 Gün askerlik borçlanması da ödendi. Semih E.

Emeklilik için 49 yaş 25 yıl ve 5300 güne ihtiyacınız var. Yıl ve gün şartını tamamlamışsınız. 1 yıl 6 ay 25 gün sonra da (01.05.2015 tarihinde) yaşı tamamlayıp emekli olabilirsiniz.

Soru:  Babamın 1969 yılından 90 günlük sigortası yatmış sonra yatmamış. Yaşı 75 bu aradaki gün sayısınca prim ödeme imkânı var mı, emekli edebilir miyiz? Resi bey

Babanız ile ilgili sadece askerlik borçlanması yapabilirsiniz. Başka da aradaki günleri ödeme şansınız maalesef yok. Ancak 3600 güne hizmetlerini tamamlayıp emekli edebilirsiniz.

İletişim: osmanozpolat@gmail.com

twitter.com/osozbolat

Bir önceki yazımız olan Çalışmadan nasıl sigortalı olunur? başlıklı makalemizde çalışmadan emekli olmak, çalışmadan sigoralılık ve isteğe bağlı sigorta hakkında bilgiler verilmektedir.

Yazar: Osman Özbolat

İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile ilgili her türlü sorularınızı ve danışmanlık taleplerinizi İLETİŞİM bölümüne yazarak bize ulaştırabilirsiniz. Şirketinize ait ücretsiz teşvik analizi yaptırmak ve Sgk ve İş-Kur teşviklerinden etkin bir şekilde yararlanmak için de www.insdanismanlik.com adresimizi ziyaret edebilir uzmanlarımızdan görüş ve öneri alabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

  • facebook-share
  • tweet-it
  • friendfeed
  • plus-it

yorumlar