Çalışmadan nasıl sigortalı olunur?

 

Türk sosyal güvenlik sisteminde sigortalı olmak için asıl koşul “fiilen çalışmaktır.” Gerçek çalışmaya dayanmadan yapılan sigortalılık Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından tespit edildiğinde iptal edilmektedir. Genelde sahte işyerlerinden yapılan sigortalı işe girişleri sonucunda kişiler, birilerine para ödeyerek hukuka aykırı bir şekilde çalışmadan sigortalı olurlar. İşte bu durumu önlemek, aynı zamanda da çalışamayacak durumda olup yine de emekli olmak isteyenlere yönelik  “isteğe bağlı sigortalılık” adı altında, dışarıdan primleri ödeyerek emekli olma sistemi geliştirilmiştir.

Özellikle ev kadınlarının, emekliliğine az süre kalmış ancak çalışamayacak durumda olan kişilerin yoğun olarak talep ettiği bu sistemde, talepte bulunanların kendi belirleyecekleri tutar üzerinden primlerini ödeyerek çalışanlar gibi sigortalı olması amaçlanmaktadır. Örneğin 2013 yılı Temmuz-Aralık döneminde, isteğe bağlı sigortalı olmak için en az 326,88 TL ile en fazla 2.124,72 TL arasında, kişilerin maddi gücüne göre aylık prim ödemeleri kaydıyla isteğe bağlı sigortalılıkları sağlanır.

İsteğe bağlı sigorta primi ödeyerek sosyal güvenlik kapsamına giren kişiler, emeklilik hakkından yararlanırlar ve kendileri ile birlikte bakmakla yükümlü olduğu kimselere ayrıca sağlık hizmeti de sunulmaktadır. Ancak işe girişleri 01.10.2008 tarihinden önce olan kişilerden, emekli olmak için isteğe bağlı prim ödeyerek günlerini tamamlayanların dikkat etmeleri gereken bir hususu önemle belirtmekte yarar var.

İsteğe bağlı olarak ödenen primler eski adıyla Bağ-Kur olan 4/b kapsamında hizmetler olarak değerlendirilmektedir. Dolayısıyla kişilerin isteğe bağlı emeklilik koşulları Bağ-Kur (4/b) hizmeti gibi değerlendirilmektedir. 01.10.2008 tarihinden önce işe girenlerin emeklilik hesaplamalarında son yedi yıllık sürede en fazla nerede hizmetleri geçmişse o kapsamda emeklilikleri değerlendirildiğinden, emekliliğe 3,5 yıl kala isteğe bağlı sigorta ödeyerek prim günlerin tamamlanmasını kesinlikle tavsiye etmiyoruz. Bir başka deyişle son 3,5 yılın tamamı isteğe bağlı sigorta ödeyerek tamamlandığında, SSK (4/a) kapsamında emekli olunacakken bir anda Bağ-Kur (4/b) kapsamında emeklilik sistemine dahil olabilirsiniz.

İsteğe bağlı sigortalı olmak için gerekli şartlara gelince, öncelikle Türkiye’de ikamet etmek şarttır. Yabancı ülkelerde ikamet eden Türk vatandaşları isteğe bağlı sigortalılıktan yararlanamamaktadırlar. Ayrıca isteğe bağlı sigorta öderken herhangi bir işyerinde çalışmamak, kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylık bağlanmamış olmak, 18 yaşını doldurmak ve ikamet edilen yerdeki SGK İl Müdürlükleri veya İlçe Merkez Müdürlüklerine başvurmak şarttır.

Başvuru için gittiğiniz SGK Müdürlüklerinde dolduracağınız talep dilekçesinin hemen ertesi günü isteğe bağlı sigortalılık başlamaktadır. Yine aynı şekilde talebiniz doğrultusunda da tekrar sonlandırılmaktadır.

Bazı işyerlerinde ay için 30 gün değil de, 15-20 gün çalışan kişiler kalan günlerini isteğe bağlı sigorta ödeyerek 30 güne tamamlayabilir. Normalde 4/b hizmeti olarak kabul edilen bu sigorta türü, kısmi süreli çalışanların günlerini 30 güne tamamlamaları durumunda 4/a olarak kabul edilmektedir. Örneğin bir lokantada ayda 15 gün çalışan bir kişi, kalan günlerini isteğe bağlı sigorta ödeyerek 30 güne tamamladığında, ödemiş olduğu isteğe bağlı sigorta 4/b (Bağ-Kur) olarak değil de, 4/a (SSK) olarak kabul edilecektir. Buradan da anlaşılmalıdır ki, isteğe bağlı sigortanın Bağ-Kur olarak değerlendirilmesi hiçbir şekilde çalışması olmayan kişiler için geçerlidir.

Sizlerde hukukla bağdaşmayan bir şekilde paralarınızı birilerine vererek geleceğinizi riske atmak yerine, SGK tarafından uygulanan bu sistemden yararlanabilirsiniz.

Soru: Öncelikle merhaba. Annem için bir soru soracaktım. Annem 12 yıldır sara hastası. Hiç çalışmışlığı yok. Yalnız babamın Bağ-Kur sigortasından yararlanıyor. Malulen emekli olabilir mi? Olmaz ise ne yapılırsa emekli olur? Annem 37 yaşında. En kısa zamanda cevap alma umuduyla şimdiden teşekkürler. Ramazan K.

Tabii hiç sigortalılığı yoksa SGK’dan emekli olamaz. Ancak sizde isteğe bağlı sigorta primini dışarıda ödeyerek annenizin emekli olmasını sağlayabilirsiniz. Bu da uzun süre prim ödemeniz anlamına geliyor.

İletişim: osmanozpolat@gmail.com

twitter.com/osozbolat

Bir önceki yazımız olan SGK’dan Kurum ve Kuruluşlara Uyarı başlıklı makalemizde meslek ücretleri, SGK ve ücret tespiti hakkında bilgiler verilmektedir.

Yazar: Osman Özbolat

İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile ilgili her türlü sorularınızı ve danışmanlık taleplerinizi İLETİŞİM bölümüne yazarak bize ulaştırabilirsiniz. Şirketinize ait ücretsiz teşvik analizi yaptırmak ve Sgk ve İş-Kur teşviklerinden etkin bir şekilde yararlanmak için de www.insdanismanlik.com adresimizi ziyaret edebilir uzmanlarımızdan görüş ve öneri alabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

  • facebook-share
  • tweet-it
  • friendfeed
  • plus-it

yorumlar