Gece Vardiyasında Çalışan Kadınlar

 

Çalışma hayatında çalışma süreleri işe göre değil, işçilere göre düzenlenmiştir. Buna göre bazı işlerde işin niteliği gereği vardiya usulü de denilen postalar halinde çalışma söz konusu olabilmektedir. Hal böyle olunca çalışmanın bir bölümü gece gerçekleşmektedir. O zaman kısaca gece çalışmasının ne olduğu konusunda sizleri aydınlatalım. Yasal düzenlemelere göre “gece” en geç saat 20.00’de başlayarak en erken saat 06.00’ya kadar geçen ve en fazla onbir saat süren dönemdir. Çalışanların bazı durumlarda çalışma sürelerinin bir kısmı gündüz, bir kısmı da gece saatlerine denk geliyorsa, çalışma sürelerinin yarısından fazlası gece dönemine rastlarsa bu çalışmalar gece çalışması sayılmaktadır.

İşyerlerinde vardiyalar (postalar) halinde çalışma durumunda ise çalışma süresi geceye denk gelirse işçilerin bu durumda gece postalarında yedibuçuk saatten fazla çalıştırılmaları yasaktır. Ancak bunun istisnaları vardır. Bu istisna durumları, zorunlu ve olağanüstü nedenlerle çalışma yapıldığında veya bazı işyerlerinde işin yürütülmesi için çalışma saatlerinden önce hazırlama, tamamlama ve temizleme işi söz konusu ise bu durumlarda fazla çalışma yaptırılabilir. Ancak işçilerin sürekli olarak gece vardiyasında çalıştırılmalı yasaklanmıştır.

22.07.2013 tarihinde gece vardiyasında çalışan kadın işçilerle ilgili eski yönetmelik yürürlükten kaldırılarak yeni bir yönetmelik yürürlüğe girmiştir. Buna göre kadınların gece vardiyasında çalıştırılma koşulları yeniden düzenlenmiş ve aşağıda belirtilen değişiklikler söz konusu olmuştur.

1- Eski yönetmelikte gece vardiyasında çalışan kadın işçilerin sağlık raporlarının 6 ayda bir alınacağı belirtilirken yeni yönetmelikte işyeri hekimince belirlenen düzenli aralıklarla sağlık raporu alınacağı belirtilmiştir. İşyeri hekimlerini iş sağlığı ve güvenliği kanunu uyarınca henüz görevlendirmemiş olan işverenler, geçiş süresi boyunca bu raporları kamu sağlık hizmet sunucularından alacaklar.

2- Eski yönetmelikte emziren kadınların doğum tarihinden başlamak üzere 6 ay süreyle gece vardiyasında çalıştırılamayacağı hükme bağlanmışken (doktor raporu ile belgelenmesi halinde 1 yıla kadar uzatılıyordu), yeni yönetmelikte doğum tarihinden başlamak üzere kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla 1 yıl süreyle gece vardiyasında çalıştırılamayacaklardır.

3- Eski yönetmelikte gece vardiyasında kadın işçi çalıştıran işverenler bu çalışanların isimlerini Bölge Çalışma Müdürlüğü’ne göndermek durumundayken, yeni yönetmelikte bu hüküm kaldırılmış ve iş müfettişlerince yapılan denetimlerde göstermek üzere işyerinde saklayacaklardır.

Soru: Osman Bey; Eşim 5-6 aylık hamile bu konuyla ilgili doğum izni suresini ve ne gibi ödeneklerden yararlana bilir?

Kadın işçiler doğumdan önce 8, doğumdan sonra da 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta ücretli izin kullanabilirler. Çoğul gebelik halinde doğumdan sonraki süreye 2 hafta daha eklenir ve toplamda 18 hafta izin kullanırlar. Kadın işçi kendisini sağlıklı hissederse ve doktor da bu durumu onarsa doğumdan önceki üç haftaya kadar çalışır, bu şekilde doğumdan önce kullanılmayan izin süreleri doğumdan sonraya eklenir. Bu süre içinde iş göremediği için SGK tarafından kendisine geçici iş göremezlik ödeneği ödenir. Bir defaya mahsusta emzirme ödeneği (süt parası) ödenir. Ücretli izinden sonra kadın işçi dilerse 6 aya kadar ücretsiz izin de kullanabilir.

Çalışma koşulları sağlığınız için tehlike oluşturuyorsa kıdem tazminatı alırsınız.

Soru: Osman Bey, ben 2008 yılından 2013 yılına kadar  özel şirkette çalıştım, günlük 12 saat çalışıyorduk ayakta çok durduğumuz için artık dayanamayıp işten çıkmak zorunda kaldım. Tazminat istediğimde kendin çıktığın için alamazsınız dediler. Bende istifa etmek zorunda kaldım ve  bir ayda bazen 12 saatin üzerine ayda 20 saat mesaiye kalıyorduk bize yatıldıkları para 100 TL idi. Ben 1,50 ay oldu işten çıkalı tazminatımı alabiliriyim. M. Mustafa A.

Değerli okurumuz, İş Kanununda işçinin haklı sebeplerle iş sözleşmesini fesih hakı düzenlenmiştir. Bu sebeplerden dolayı işten ayrılmanız durumunda tazminat alabilirsiniz. Belirttiğiniz gibi yaptığınız iş şayet “niteliğinden ötürü sağlığınız veya yaşayışınız için tehlikeli olursa” veya “işe başlarken sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında sizi yanıltmışlarsa, sonradan sizi böyle bir çalışma ortamına sürüklemişlerse” bu sebeplerden ötürü işten ayrılarak tazminat alırsınız. Ayrıca fazla çalışma hükümlerine istinaden eksik aldığınızı belirttiğiniz mesailerinize de hak kazanırsınız. Ancak bunun için işyerinde günde 12 saat çalıştığınızı ve bu durumunun sağlığınızı etkilediğiniz ispatla yükümlüsünüz.

 

Bir önceki yazımız olan Kayıt Dışı İstihdamın Gerilemesi Olumlu başlıklı makalemizde doğum izni düzenlemesi, ev temizliği yapan kadınların sigortalılığı ve kayıtdışı istihdam 2013 hakkında bilgiler verilmektedir.

Yazar: Osman Özbolat

İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile ilgili her türlü sorularınızı ve danışmanlık taleplerinizi İLETİŞİM bölümüne yazarak bize ulaştırabilirsiniz. Şirketinize ait ücretsiz teşvik analizi yaptırmak ve Sgk ve İş-Kur teşviklerinden etkin bir şekilde yararlanmak için de www.insdanismanlik.com adresimizi ziyaret edebilir uzmanlarımızdan görüş ve öneri alabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

  • facebook-share
  • tweet-it
  • friendfeed
  • plus-it

yorumlar