Öğrenciler Nasıl Sigortalı Olur?

 

Soru: Osman Bey; ben meslek lisesi mezunuyum. Malumunuzdur meslek lisesinde staj yapılırken SGK numarası veriliyor. Fakat SGK’ya giriş yılı sadece sağlık pirimi ödendiği için emeklilik yaşına ve primine etki etmiyor. Askerlikte olduğu gibi geriye dönük ödeme söz konusu olabilir mi? Tanyel K.

Çeşitli mesleki ve teknik eğitim kurumları veya üniversiteler eğitim verdikleri öğrencilerine yönelik bazen zorunlu, bazen isteğe bağlı olarak; çıraklık, stajyerlik veya kısmi zamanlı çalışma şeklinde bu öğrencilere teknik becerilerini artırmaları veya maddi anlamda onlara destek olma anlamında çalışma ortamları oluşturmaktadırlar. Hal böyle iken ortada bir “çalışma” olgusu oluştuğundan bu öğrencilerin sigortalılığı da ortaya çıkmaktadır. İşte kanun koyucu öğrencilerin çalışma alanlarına göre sigortalılıklarını düzenlemiş ve onların sigortalı oldukları dönemde hangi haklarının olduğunun çerçevesini çizmiştir.

Bunlardan ilki “çıraklar ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerdir.” Bu kapsamda çalışan öğrenciler, sigortalı oldukları dönemde kanunun iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık haklarından yararlanırlar. Ayrıca bu kapsamda çalışanlar bakmakla yükümlü olunan kişi değil iseler, bunlar hakkında ayrıca sağlık yardımlarından yararlanmaları için genel sağlık sigortası hükümleri de uygulanmaktadır.

Öğrencilerden ikinci grup ise meslek liselerinde okumakta iken veya yükseköğrenimleri sırasında “staj yapan öğrencilerdir.” Stajyerler ister isteğe bağlı, ister zorunlu tüm çalışma süreleri içerisinde kanunun iş kazası ve meslek hastalığı haklarından yararlanırlar. Ayrıca bu kapsamda çalışanlar bakmakla yükümlü olunan kişi değil iseler, bunlar hakkında da ayrıca sağlık yardımlarından yararlanmaları için genel sağlık sigortası hükümleri de uygulanmaktadır.

Son olarak “üniversitede kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerdir.” Üniversite eğitimleri sırasında maddi yönden desteğe muhtaç öğrencilere üniversitelerde kısmi zamanla istihdam ortamı yaratılır ve bu kişiler cüz’i miktar bir ücretle çalışırlar. Bu kapsamda çalışanları da bir işçi statüsünde değerlendirmemek gerekmektedir. Bu öğrencilerden aylık kazançları asgari ücretten fazla olmayanlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı hükümleri uygulanmaktadır. Ayrıca bu kapsamda çalışanlar bakmakla yükümlü olunan kişi değil iseler, bunlar hakkında da ayrıca sağlık yardımlarından yararlanmaları için genel sağlık sigortası hükümleri de uygulanmaktadır.

Yukarıda anlatıldığı şekilde çıraklık, stajyerlik veya üniversitede kısmi zamanlı çalışma dönemi devresi içerisinde öğrencilere uzun vadeli sigorta (emeklilik) primleri yatırılmadığından bu dönemde yapılan sigortalı çalışmaların emekliliğe bir etkisi olmamaktadır. Yani çalışanlar bu dönemki çalışmalarını ne sigortalılıklarının başlangıç tarihleri olarak, ne de hizmet sürelerinin hesabında gün sayısı olarak dikkate almayacaklardır.

Okurumuzun da sorduğu şekilde bu dönemde yapılan çalışmalar emeklilik hesabına dahil edilmediğinden bu süreleri hizmet olarak borçlandırıp sigorta günü olarak kazanma imkanı da söz konusu değildir.

Son olarak öğrenciler, bulundukları kapsama göre iş kazası geçirmeleri, meslek hastalığına yakalanmaları veya hastalanmaları durumunda sigortalılara tanınan haklardan yararlanmaktadırlar. Ancak bu haklardan yararlanmaları bile kısmi olarak düzenlenmiştir. Çünkü öğrenciler bu hak ve yardımlardan diğer sigortalılar gibi yararlanamamaktadırlar. Bir iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölüm durumunda öğrencilerin ailelerine (eş, çocuk, ana, baba) gelir bağlanması veya sağlık yardımı yönünden yardımlar yapılması gibi bir durum söz konusu değildir. Bu durum da onların karşılaşılabilme olasılığı yüksek diye kapsama alınan bir durumdan bile yeterince yararlandırılmadıklarını açıkça ortaya koymaktadır. En azından bu konuda Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bir düzenleme yapılmasının isabetli olacağını düşünüyorum.

Soru: Osman Bey, 21.12.1979 doğumluyum ticaret lisesi staj girişi ile giriş tarihim 15.09.1997 ama prim ödemem yapılmadı. Prim ödeme başlama tarihi: 01.03.2004 3.000 SSK günüm var ne zaman emekli olurum. Askerlik borçlanması ile nasıl bir değişik olur onu da belirtirseniz sevinirim.  Adil S. 

60 yaş 7000 günden emeklilik hakkına sahipsiniz. Askerlik borçlanması sigortalılık gününüz için iyi olur ama sonuçta 60 yaşını beklemek zorundasınız. Eğer çalışabilme durumunuz varsa borçlanma yapmanızı önermem.

Soru: Osman Bey, 06.06.1978 tarihinde doğdum. Sigorta başlangıç tarihim 21.08.2001'dir. 15.07.2013 dahil olmak üzere toplamda 3.655 gün prim ödem günüm var. Askerliğimi 2006 yılında kısa dönem er olarak 6 ay yaptım. Biliyorum daha yolun başındayım ama bu bilgilere göre ne zaman emekli olabilirim. Osman B.

60 yaş 7000 günden emeklisiniz. Primlerinizi tamamladığınız takdirde 06.06.2038 yılında emeklilik hakkına sahip olursunuz.

Not: Emeklilik hesaplatmak isteyen okurlarımız T.C kimlik numaralarını, doğum tarihlerini, nüfusa kayıtlı oldukları ili ve kimliklerinde cilt numarasını yazdıkları takdirde hizmetlerini görebilme olanağımız söz konusu olmaktadır. Bunun yanında herhangi bir özür durumunun olup olmadığı, hizmet borçlanması yapılıp yapılmadığı gibi ayrıntıları da bize belirtmeniz hesaplamanın sağlıklı yapılması için önemlidir. Sorularınız eksiksiz olduğu sürece bu köşeden sırasıyla cevaplandırılmaya çalışılacaktır.

 

Bir önceki yazımız olan Fazla Mesai Yapma Koşulları Nelerdir? başlıklı makalemizde fazla mesai, günlük çalışma saatleri ve yıllık fazla mesai saati hakkında bilgiler verilmektedir.

Yazar: Osman Özbolat

İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile ilgili her türlü sorularınızı ve danışmanlık taleplerinizi İLETİŞİM bölümüne yazarak bize ulaştırabilirsiniz. Şirketinize ait ücretsiz teşvik analizi yaptırmak ve Sgk ve İş-Kur teşviklerinden etkin bir şekilde yararlanmak için de www.insdanismanlik.com adresimizi ziyaret edebilir uzmanlarımızdan görüş ve öneri alabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

  • facebook-share
  • tweet-it
  • friendfeed
  • plus-it

yorumlar