Hangi hallerde işçinin savunması alınmalıdır?

savunmaOkurumuz soruyor: “ Osman Bey, firmamızda çalışanlarımızla iş ilişkimiz sürecinde şirketimizin genel kurallarına aykırı tutumlardan ötürü zor durumda kalmaktayız. Özellikle iş akdinin feshi sürecinde yargı mercileri önünde haklılığımızı ortaya koymak adına hangi hallerde çalışanların savunmasını almak gerekiyor. Bu konuyla ilgili bizleri bilgilendirirseniz çok memnun oluruz.”

Öncelikle savunma hakkı sadece iş ilişkisinde geçerli olan bir durum değildir. Anayasa ile düzenlenmiş, hukuksal süreçte dikkate alınması gereken bir durumdur. Dolayısıyla özellikle hukuki süreç doğuracak hallerde savunma alınması hususuna dikkat edilmektedir.

İş Kanunumuzda da iş ilişkisi içinde savunma almanın gerekliliğine değinilmiştir. “Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez” denilmiştir. Burada savunma alma ile ilgili ilk anlaşılan kaide, savunmanın sözleşmenin feshinden önce olacağıdır. Ancak savunmanın hangi durumlarda alınacağı açıkça belirtilmemiştir. Dolayısıyla genel olarak yargı kararları ve mevcut uygulamalar çerçevesinde konuya yaklaşmak gerekmektedir.

Savunma alınmasını gerektirmeyecek durumlar

İş Kanununda savunma almayı gerektirmeden iş sözleşmesini sonlandırabilecek durum belirtilmiştir. Bu durum da işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı tutumu veya davranışıdır. Yani çalışan iş sözleşmesindeki hususlardan biri ile ilgili işvereni aldatmışsa, işverenin şeref ve haysiyetine aykırı bir durum sergilemişse, başka bir işçiye cinsel tacizde bulunmuşsa, hırsızlık yapmışsa, işverenin güvenini kötüye kullanışsa, yedi günden fazla hapisle cezalandırılmışsa, ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar ediyorsa savunması alınmadan iş akdi feshedilebilir.

Savunma alınmasını gerektirecek durumlar

Burada yukarıda da belirtildiği gibi açık bir hüküm bulunmadığından uygulamalar ve yargı kararları çerçevesinde durum değerlendirilmektedir. Her ne kadar uygulama bu şekilde olsa da, bizim tavsiyemiz işçi ile ilgili her hususta imkanlar dahilinde savunma alınması önemlidir.

Bu çerçevede, işçinin işyerindeki tutumu, davranışı, verimi gibi hususlarla ilgili bir problem varsa ve bu durumlarla ilgili olarak iş sözleşmesi feshedilecekse savunma alınması gerekmektedir.

Çalışanlarla ilgili olarak disiplin cezası uygulamalarında (uyarma, ücret kesme cezası gibi) toplu iş sözleşmelerinde savunma alınmaması gerekse bile, çalışanın savunmasına başvurularak işlem yapılması işverenin lehine olacaktır.

Buna karşın direkt çalışanla ilgili olmayıp, şirket politikaları veya işin gereği yapılacak iş sözleşmelerinin feshi durumlarında savunma alınması gerekmemektedir.  

Savunma nasıl alınır?

Çalışanlarla ilgili hususlarda savunmanın yazılı olarak alınması gerekmektedir. Savunma yazısında savunma istenilecek durumun açıkça belirtilmesi, savunma ile ilgili uygun bir süre verilmesi ve bunun işçiye bildirilmesi gerekmektedir. Ayrıca savunmayı belgelendirmediği/cevaplandırmadığı takdirde savunma hakkından feragat ettiği de yazıda açıklanmalıdır.

Çalışanlar bu durumda savunma yapmadığı takdirde tanıklar eşliğinde durum bir tutanakla kayda alınmalıdır.

İletişim: www.osmanozbolat.com

Twitter: @osozbolat

Bir önceki yazımız olan Amirin izin vermeme yetkisi var mıdır? başlıklı makalemizde Doğum İzni, Genel Sağlık Sigortası ve GSS hakkında bilgiler verilmektedir.

Yazar: Osman Özbolat

İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile ilgili her türlü sorularınızı ve danışmanlık taleplerinizi İLETİŞİM bölümüne yazarak bize ulaştırabilirsiniz. Şirketinize ait ücretsiz teşvik analizi yaptırmak ve Sgk ve İş-Kur teşviklerinden etkin bir şekilde yararlanmak için de www.insdanismanlik.com adresimizi ziyaret edebilir uzmanlarımızdan görüş ve öneri alabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

  • facebook-share
  • tweet-it
  • friendfeed
  • plus-it

yorumlar