Röntgen Teknisyenlerinin Çalışma Süreleri

 

I- GİRİŞ

İşçinin çalışma süresi 4857 sayılı İş Kanunu’nun 63. maddesinde haftada en çok kırk beş saat olarak belirtilmiş, aksi kararlaştırılmadığı taktirde de bu sürenin haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. İşçi ve işveren taraflarının anlaşması ile bu kırk beş saatlik haftalık normal çalışma süresinin işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde on bir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği, bu halde, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresinin, normal haftalık çalışma süresini aşamayacağı, yine bu iki aylık denkleştirme süresinin toplu iş sözleşmeleri ile dört aya kadar artırılabileceği, aynı maddenin devamında açıklanmıştır.

İş Kanunumuzda çalışma sürelerine ilişkin genel düzenleme böyle olmakla birlikte, bazı meslek gruplarının çalışma saatlerine ilişkin özel düzenlemeler yapılmıştır. Bu özel düzenlemelerden bir tanesi de röntgen teknisyenlerinin çalışma saatlerine ilişkindir. Aşağıda bu konu hakkında bilgi verilecektir.

19.04.1937 tarihinde kabul edilerek, 28.04.1937 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun’un 3. maddesine dayanılarak çıkarılan Radyoloji, Radyum ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname’nin(1) Çalışma Tarzına Dair Hükümlerinin düzenlendiği İkinci Faslının 21. maddesinde; “Röntgen ve radyom ile daimî olarak günde beş saatten fazla çalışılamayacağı, röntgen muayenehanelerinde pazardan maada ayrıca bir gün daha öğleden sonra tatil yapılacağı” hüküm altına alınmıştır. Günlük çalışma süresi 5 saat ile sınırlamasına karşın, bu sürenin haftalık ne kadar olacağına ilişkin Nizamname’de bir düzenleme bulunmadığından, bu sürenin tespiti yargı mercilerince yapılmıştır.

Buna göre;

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin bir Kararı’nda(2); haftada otuz saatin üzerinde çalıştığı bilirkişi raporu ile tespit edilen radyoloji teknikerinin bu otuz saatin üzerindeki çalışmalarının fazla çalışma olarak kabul edilmesinin gerektiği açıklanırken(3),

28.12.2010 tarihli bir başka kararında, haftalık çalışma süresini 30 saat kabul ederek, bunun üzerinde kalan 12 saatlik süreyi fazla çalışma süresini fazla çalışma süresi kabul ederek hesaplama yapan bilirkişi raporu karşısında, 1939 tarihli Radyoloji, Radyom ve Elektrikle Tedavi Müesseseleri Hakkında Nizamname’nin 21. maddesinde bu durumdaki kişiler için haftalık 27,5 saat çalışmanın öngörüldüğü, bu nedenle haftalık çalışma süresinin 27,5 saat yerine 30 saat olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğu(4),

Benzer şekilde, 21.03.2006 tarihli bir diğer kararın da, anılan Nizamname’de radyoloji ve radyom ve elektrikle çalışan müesseselerde günlük çalışma süresinin günde 5 saat ile sınırlandırıldığı ve bu tür işyerlerinde çalışanlar bakımından haftalık çalışma süresinin 27,5 saat olduğu(5)

hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, 5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un(6) 9. maddesiyle 3153 sayılı Kanun’a eklenen Ek Madde-1 ile yapılan düzenleme sonrasında, iyonlaştırıcı radyasyonla teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı yerler ile bu iş veya işlemlerde çalışan personelin haftalık çalışma süresinin 35 saat olduğu, bu süre içerisinde, Sağlık Bakanlığı’nca çıkarılacak yönetmelikte belirtilen radyasyon dozu limitlerinin de ayrıca dikkate alınacağı, doz limitlerinin aşılmaması için alınması gereken tedbirler ile aşıldığı takdirde izinle geçirilecek süreler ve alınacak diğer tedbirlerin Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği, anlaşılmıştır. Bahse konu düzenleme Resmi Gazete’de yayımlandığı 30.01.2010 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

19.04.1937 tarih ve 3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun’un Ek 1. maddesi ile 11.10.2011 tarih ve 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 40. maddesine dayanılarak, sağlık kurum ve kuruluşlarında radyasyon kaynağı ile teşhis, tedavi veya araştırmanın yapıldığı alanlarda çalışan tüm personelin radyasyondan kaynaklanabilecek risklere karşı radyasyon dozu limitlerini ve doz limitlerinin aşılmaması için alınması gereken tedbirler ile aşılması durumunda alınacak tedbirler ve radyasyon kaynakları ile ilgili çalışma esaslarını belirleyerek ilgili personelin korunmasını sağlamak amacıyla çıkarılan Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları İle Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmeliğin“Personel Çalışma Esasları ve Tedbirler” başlıklı 8. maddesinde ise, radyasyon kaynağı ile çalışan personelin, 7. maddede belirtilen radyasyon doz limitleri ve 3153 sayılı Kanun’un Ek 1. maddesinde öngörülen süre dâhilinde çalıştırılacağı belirtilmiştir.

Eklemek gerekirse, 21.01.2010 tarih ve 5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un; 9. maddesiyle, 19.04.1937 tarih ve 3153 sayılı Radyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanun’a eklenen bahse konu Ek Madde 1’in, Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla iptali ve yürürlüğünün durdurulması talebi ile dava açılmış, ancak Anayasa Mahkemesi’nin Kararı(7) ile bu iptal isteminin REDDİNE, karar verilmiştir(8).

II- SONUÇ

Kamu ve özel sektör çalışanı ayrımına ilişkin bir düzenlemeyi içermeyen Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkındaki Kanun’da, Tam Gün Yasası olarak bilinen 5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan değişiklik sonrasında, röntgen teknisyenlerinin daha önce 5 saat olarak belirlenen günlük çalışma süreleri, bu defa haftalık 35 saat olarak yeniden düzenlenmiştir.

Yazar: Şahin TÜRK*

E-Yaklaşım / Nisan 2013 / Sayı: 244

*           İş Başmüfettişi

(·)        Bu yazıda yer alan görüşler tümüyle yazarına ait olup, görev yaptığı Kurum’u bağlamaz, yazarın görev yaptığı Kurum görüşü olarak kullanılamaz ve değerlendirilemez.    

(1)        06.05.1939 tarih ve 4201 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

(2)        Yrg. 9. HD.’nin, 01.06.2005 tarih  ve E. 2004/27601, K. 2005/20095 sayılı Kararı.

(3)        Çevrimiçi İnternet Adresi: www.hukukturk.com,  Erişim: 23.01.2013

(4)        Yrg. 9. HD.’nin, 28.12.2010 tarih ve E. 2010/19442, K. 2010/41185 sayılı Kararı.

(5)        Yrg. 9.HD.’nin, 21.03.2006 tarih ve E. 2006/68, K. 2006/7063 sayılı Kararı (Şahin ÇİL, “Avrupa Sosyal Şartı ve Yargıtay Kararları”, Sicil İş Hukuku Dergisi, sayı:18, s.58 vd.).

(6)        30.01.2010 tarih ve 27478 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

(7)        Anayasa Mahkemesi’nin, 16.07.2010 tarih ve E. 2010/29, K. 2010/90 sayılı Kararı.

(8)        04.12.2010 tarih ve 27775 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Bir önceki yazımız olan Çalışma Hayatında Denetim Çıkmazı başlıklı makalemizde çalışma şikayetleri, Denetim ve iş kanunu hakkında bilgiler verilmektedir.

Yazar: Osman Özbolat

İş ve Sosyal Güvenlik Mevzuatınıza ilişkin her türlü sorularınızı İLETİŞİM bölümüne yazarak bize ulaştırabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

  • facebook-share
  • tweet-it
  • friendfeed
  • plus-it

yorumlar