İş güvenliği uzmanları çok dertli

iş güvenliği uzmanıİş sağlığı ve güvenliği dünyası isimli topluluktan tarafıma bir mail geldi. 14500 iş sağlığı ve güvenliği uzmanı adına yazılan mailde: iş güvenliği uzmanlarının 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalıştıklarını ve işverenlerden maaş veya ücret alarak yürütülen bu hizmetlerin hangi psikolojik baskılar altında ve hangi ruh hali yapıldığı düşünülmeden yargılandıklarını ve acilen durumları ile ilgili düzenleme yapılaması gerektiğini” vurgulamışlar.

Yakın zamanda meydana gelen iş kazaları sonucunda “kasten adam öldürmeye teşebbüs etmek” suçu ile yargılanan iş sağlığı ve güvenliği uzmanları, mevcut yasaların yetersizliği karşısında işlerini ifa edememekten ötürü çok kaygılılar. Nasıl olmasınlar ki?

Belirtilen hususu çeşitli konularda da yazarken hep vurguladık. İş sağlığı ve güvenliği yasası çıkarıldı ve bu yasa ile çeşitli kriterleri sağlayan işyerlerine uzman istihdam etme zorunluluğu getirildi. Buraya kadar her şey normal… Ancak yasal düzenlemelerle iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının işverenin işçisi haline getirilmesi her halde hesap edilmedi.

İşverenin yanında “işçisi gibi” diyemeyeceğimiz, tamamen işçi konumunda olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının iş güvenliği ile ilgili ellerinde yaptırım gücü olmadan işverenleri yönlendirmeleri nasıl beklenir ki?

İş güvenliği uzmanları her hususta işverenin gözünün içine bakarak kararlar almak durumunda kalmaktadırlar. İş güvenliğini maliyet eksenli düşünen işverenlerin kararlarına ister istemez boyun eğmektedirler. İşverenlerin, “bana masraf çıkarırsan kapının önüne koyarım seni” mantığı ile işlerini yürüttükleri bir ortamda, uzmanlardan iş güvenliği ile ilgili verim beklemek, tabiri caizse komediden öteye gitmemektedir.

6331 sayılı Kanun’da iş güvenliği uzmanlarının görevleri şu şekilde belirlenmiştir: rehberlik, risk değerlendirmesi, çalışma ortamı gözetimi, eğitim, bilgilendirme ve kayıt, ilgili birimlerle işbirliği. Bu görevler arasında işverenlere karşı iş güvenliği uzmanlarının kullanabilecekleri herhangi bir güç görüyor musunuz? İş güvenliği uzmanları “sadece uygunsuz durumların tespitini ve bu tespitler neticesinde alınması gereken önlemlerin önerilerini yapabiliyor ve bu tespit ve önerileri işyeri hekimleri ile birlikte onaylı deftere yazıp imzalıyor (bunu da mevcut şartlarda ne kadar sağlıklı yapabilirlerse). Belirtilen önerilerle ilgili önlem almak veya aldırmak ise mevzuata göre, işverenin görevidir.

Bu çerçevede mesleki bağımsızlık ilkesinin söz konusu bile olmadığı ortamda görev alan iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının işverenin bir çalışanı olarak hiçbir yaptırım gücü olmadan nasıl sağlıklı görev yapabilecekleri ayan beyan ortadadır.

Hal böyle iken yaşanan her istenmeyen olaydan sonra işverenlere dokunulmadan iş güvenliği uzmanlarının gözaltına alınması, göz göre göre oluşturulan mevcut yasal sistemle ne kadar tutarlıdır?

İş güvenliği uzmanlarının iş yükü her geçen gün artırılıyor

Ayrıca, iş güvenliği uzmanlarının tehlike sınıfına göre çalışma süreleri, uzman sayısının az olması bahane edilerek bir önceki yönetmeliğe göre yarı yarıya düşürülmüş olup, uzmanlara daha fazla iş yükü ve sorumluluk atanmaya çalışılmıştır. Örneğin; bir inşaat şantiyesi veya bir maden ocağında işçi başına aylık 12 dakika çalışma süresiyle nasıl sağlıklı bir hizmet verilebilir? 10 işçinin sigortalı olduğu bir inşaat şantiyesinde aylık toplam 2 saat ve yıllık 24 saatlik uzmanlık hizmeti ön görülmektedir ve bu 24 saatlik süre içinde 16 saat eğitim, risk değerlendirmesi ve acil durum planlarının hazırlanması, rutin çalışma sahası gözetimi, toplantılar gibi hizmetler bu süreye dahildir. Bu kadar kısa hizmet süreleri ile nasıl sağlıklı hizmet verileceği de ayrı bir muammadır.

İş sağlığı ve güvenliği uzmanlarının da haklı olarak belirttikleri eksende, bahsedilen olumsuzlukların düzeltilmesi adına gerekli düzenlemelerin yapılması ve hayata geçirilmesi elzemdir.

İletişim: www.osmanozbolat.com        

Twitter: @osozbolat

 

Bir önceki yazımız olan Yurtdışında çalışırken sigortalı olabilir miyim? başlıklı makalemizde emeklilik, isteğe bağlı sigorta ve sosyal güvenlik hakkında bilgiler verilmektedir.

Yazar: Osman Özbolat

İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile ilgili her türlü sorularınızı ve danışmanlık taleplerinizi İLETİŞİM bölümüne yazarak bize ulaştırabilirsiniz. Şirketinize ait ücretsiz teşvik analizi yaptırmak ve Sgk ve İş-Kur teşviklerinden etkin bir şekilde yararlanmak için de www.insdanismanlik.com adresimizi ziyaret edebilir uzmanlarımızdan görüş ve öneri alabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

  • facebook-share
  • tweet-it
  • friendfeed
  • plus-it

yorumlar