Fiili hizmet zammı uygulaması

 

Çalışma hayatında bazı tehlikeli/riskli iş kollarında çalışan 4/a (eski SSK) ve 4/c (eski Emekli Sandığı) kapsamındaki kişilere, işin tehlike/risk sınıfına göre prim ödeme gün sayılarına bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için 60-90-180 prim gün sayısı eklenmektedir. Genelde “yıpranma payı” olarakta adlandırılan bu duruma “fiili hizmet süresi zammı” adı verilmektedir.  Fiili hizmet süresi içerisinde çalışılan işyerleri genel anlamda ağır, riskli ve sağlığa zararlı işyerleri olup, çalışanları fiziksel ve ruhsal anlamda olumsuz yönde etkilediğinden, kişilerin fiili hizmet süresinden yararlanmaları için işyerlerinde fiilen çalışmaları şarttır (TSK ve Emniyet mensupları hariç).

Kanunda fiili hizmet süresi kapsamında genel olarak; kurşun ve arsenik işleri, cam fabrika ve atölye işleri, civa üretimi işleri, çimento fabrikaları, kok fabrikalarıyla termik santralleri, alüminyum fabrikaları, demir ve çelik fabrikaları, döküm fabrikaları, asit üretimi yapan fabrika ve atölyeler, yer altı işleri, radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işler, TSK-Emniyet-MİT çalışanları, itfaiye ve yangın söndürme işleri, Basın ve gazetecilik mesleğinde basın kartı ile çalışmak, TRT Kurumu’nda basın kartı ile çalışanlar ve TBMM üyeleri yararlanmaktadır.

Çalışanların belirtilen işyerlerinde geçen fiili hizmet süreleri TSK ve Emniyet mensupları için 8 yıl, diğer sigortalılar için 5 yılı geçmemek üzere prim ödeme gün sayılarına eklenir. Yani çalışma döneminin tamamı fiili hizmet süresi olarak değerlendirilmekte ancak emeklilik günü olarak 5 ve 8 yıllık süreler sınır olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla çalışma döneminin tamamından emeklilik konusunda yararlanmak mümkün değildir.

Yine bu kapsamda kazanılan sürelerin 3 yılı geçmemek üzere bir de emeklilik yaşından indirilme durumu söz konusudur. Bu 3 yıllık yaştan indirilme durumu, fiili hizmet süresi kapsamında çalışılan günlerde TBMM üyeleri için tüm çalışma dönemleri, diğer işlerde çalışanların ise çalışma sürelerinin yarısı dikkate alınmaktadır.

Yukarıda belirtilen 5 ve 8 yıl hizmet süresi sınırı ile 3 yıllık emeklilik yaşından indirme sınırı yer altı işlerde çalışanlar için uygulanmamaktadır. Yani, örneğin maden işlerinde çalışanlar süre sınırı olmaksızın fiili hizmet süresi kapsamında kanunun belirttiği haklardan yararlanmaktadırlar.

Son olarak yaş haddi indiriminden yararlanmak için  (ölüm ve maluliyet durumları ile TBMM çalışanları hariç) yer altı işyerleri çalışanları için 1800 gün, diğer çalışanları için 3600 gün belirtilen işlerde çalışmış olmaları şarttır.

İşyeri tehlike sınıfı sabitlendi

İşyerleri için kısa vadeli sigorta kolları denilen iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve analık sigorta primleri, işin tehlike sınıf ve derecesine göre % 1-6,5 arasında belirlenmekteydi. İşveren tarafından ödenmesi gereken bu prim oranı 6385 sayılı kanunla değiştirilerek tüm işyerleri için % 2 olarak sabitlendi. Söz konusu değişiklik 01.09.2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Yürürlükle birlikte tüm işyerleri için kısa vadeli prim oranı % 2 olarak uygulanacaktır.

Not: Emeklilik hesaplatmak isteyen okurlarımız T.C kimlik numaralarını, doğum tarihlerini, nüfusa kayıtlı oldukları ili ve kimliklerinde cilt numarasını yazdıkları takdirde hizmetlerini görebilme olanağımız söz konusu olmaktadır. Bunun yanında herhangi bir özür durumunun olup olmadığı, hizmet borçlanması yapılıp yapılmadığı gibi ayrıntıları da bize belirtmeniz hesaplamanın sağlıklı yapılması için önemlidir. Sorularınız eksiksiz olduğu sürece HER ÇARŞAMBA sırasıyla cevaplandırılmaya çalışılacaktır.

twitter.com/osozbolat

Bir önceki yazımız olan İşsizlik ödeneğinden nasıl yararlanılır? başlıklı makalemizde işsizlik aylığı, işsizlik ödeneği ve işsizlik parası hakkında bilgiler verilmektedir.

Yazar: Osman Özbolat

İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile ilgili her türlü sorularınızı ve danışmanlık taleplerinizi İLETİŞİM bölümüne yazarak bize ulaştırabilirsiniz. Şirketinize ait ücretsiz teşvik analizi yaptırmak ve Sgk ve İş-Kur teşviklerinden etkin bir şekilde yararlanmak için de www.insdanismanlik.com adresimizi ziyaret edebilir uzmanlarımızdan görüş ve öneri alabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

  • facebook-share
  • tweet-it
  • friendfeed
  • plus-it

yorumlar

1 Yorum Yapıldı
  • mustafa KOÇAK dedi ki:

    D.Tarihim 1967 SGK Başlangıcım 18.08.1985.1989 tarihinden beri termik santralında çalışmaktayım kaç gün fili hizmet süresi alırım.Emekligime 30 ayım var.