2012 YILI SAYIŞTAY’IN SGK RAPORU

sayıştay kararıSayıştay tarafından düzenlenen Sosyal Güvenlik Kurumu 2012 raporuna göre, Kurumla ilgili birçok olumsuz durum tespit edilmiştir. Söz konusu tespitler sonucunda olumsuz denetim görüşü verilen Kuruma ilişkin tespitlerden bazıları şu şekildedir:

Zamanaşımına uğramış Kurum alacakları

2003 yılı öncesi döneme ilişkin prim, işsizlik sigortası, idari para cezası, eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisinden doğan toplam 1.978.649.098,36 – TL kurum alacaklarının zamanaşımına uğratıldığı tespit edilmiştir.

Primleri eksik bildirilen veya hiç bildirilmeyen kişiler

Aktif büyüklüğüne göre ilk beş bankadan 2012 yılında kendisine maaş ödemesi yapılan kişiler ile bu kişilere hangi işveren tarafından, hangi dönemde ve hangi tutarda söz konusu ödemenin yapıldığını gösteren veriler üzerinden yapılan incelemelerde, bazı kişilerin SGK’ya hizmetlerinin hiç bildirilmediği ve bazılarının ise kazançlarının eksik bildirildiği görülmüştür. İşverenlerce istihdam ettikleri kişilerin hizmetlerinin eksik veya hiç bildirilmemesi sonucu ortaya çıkan prim kaybı toplam 571.408.706,31 – TL olarak hesaplanmıştır.

Yapılamayan SGDP kesintisi

Yapılan denetimlerde Kurumda bulunan kayıtlar ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından tutulan Merkezi Sicil Kayıt Sistemi kayıtlarının karşılaştırılması sonucu bazı kişilerin şirket ortağı olarak 4/1-b kapsamında çalışmalarına rağmen bu kişilerden 2.177.163,86 TL tutarında Sosyal Güvenlik Destek Primi (SGDP) kesintisi yapılmadığı görülmüştür.

Spor kulüpleri; sözleşme imzaladıkları sporcu ve teknik adamların hizmetlerini ve prime esas kazançları

Futbol, Basketbol ve Voleybol Federasyonlarından kulüplerle sporcu ve teknik adamlar arasında imzalanmış sözleşme örnekleri ve Kurum kayıtlarında söz konusu hizmetler ve prime esas kazançlar üzerinde yapılan denetimlerde bazı sporcu ve teknik adamların hizmetlerinin hiç bildirilmediği, bazılarının ise kazançlarının eksik bildirildiği görülmüştür. Bu kusurlu davranışlar nedeniyle Kurumun 10.478.365,30 TL tutarında prim kaybına uğradığı ve bu kusurlu davranışlara uygulanması gereken 10.286.946,00 TL tutarında idari para cezasının Kurum tarafından uygulanmadığı tespit edilmiştir.

4/b’li işverenlerin çalıştırdıkları 4/a kapsamındaki kişilerden daha az prim ödemesi

4773-6910-6911-6920-7111-8623 numaralı işkollarına ilişkin yapılan incelemelerde; 5510 sayılı kanunun 4-1/b maddesine tabi bazı işverenlerin aynı işyerinde 4/1-a kapsamında sigortalı olarak çalıştırdıkları kişiler için Kuruma bildirilen aylık prime esas kazanç tutarının altında bir kazanç üzerinden prim beyanı yapmaları Kurum gelirlerinin 3.867.050,49 TL tutarında eksik gösterilmesi ile sonuçlandığı görülmüştür.

Dizi Oyuncuları

Dizi oyuncularının 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının a bendi kapsamında sigortalı olarak tescil edilmeleri gerekmektedir. Uygulamada dizi oyuncularının, bir eser sözleşmesinin tarafıymış gibi Serbest Meslek Makbuzu (SMM) düzenledikleri, yapımcıların SMM karşılığında hizmet satın alıyormuş gibi bu sanatçılar için sigortalı işe giriş bildirgesi vermeyerek, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının a bendi (4-1-a) kapsamında sigortalılık tesis ettirmedikleri, bu kişilerin 5510 sayılı Kanunun 4'üncü maddesinin 1 inci fıkrasının b bendi kapsamında sigortalı oldukları görülmüştür.

İŞKUR tarafından kursiyerlerin primlerinin ödenmemesi

İŞKUR Genel Müdürlüğünden resmi yazı ile istenen kursiyerlerin listesi ve kursiyerler için iş kazası ve meslek hastalığı primlerinin tescil tahakkuk ve ödeme işlemlerinin incelenmesi sonucu 2012 yılı Ocak – Eylül ayları arasında 42.494 kişi için 385.509,15 TL tutarında bir aylık kısa vadeli sigorta kolları priminin yatırılmadığı görülmüştür.

Teşvikten usulsüz yararlanma

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun geçici 7 nci ve 10 uncu maddelerinde düzenlenen işveren prim teşviki hükümlerinden yararlanabilmek için çalışanların 18 yaşından büyük olması gerekmektedir. Bu çerçevede Kurum veri kaynağından alınan tabloların incelenmesinde, 18 yaşından küçük çalışanlar için teşvik hükmünden yararlanan işverenlerin bulunduğu ve 148.509,58 TL tutarında yersiz prim indirimi uygulandığı görülmüştür. www.osmanozbolat.com 

4447 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinde düzenlenen işveren prim teşviki hükümlerinden işverenlerin yararlanabilmesi için erkek sigortalının işe alındığı tarih itibariyle 29 yaşından küçük olması gerekmektedir. Konuya ilişkin Kurum veri kaynağından alınan tabloların incelenmesi neticesinde, işe giriş tarihi itibariyle 29 yaşından büyük erkek çalışanlar için teşvik hükmünden yararlanan işverenlerin bulunduğu ve 1.907.992,22 TL tutarında yersiz prim indirimi uygulandığı görülmüştür.

4447 sayılı Kanunun geçici 9 uncu maddesinde düzenlenen işveren prim teşviki uygulamasından en fazla altı ay süreyle yararlanılabilmektedir. Konu kapsamında teşvik hükümlerinden yararlanan işverenlere ilişkin Kurum veri kaynağından çekilen tabloların incelenmesi neticesinde, söz konusu teşvik hükmünden altı aydan fazla yararlanan işverenlerin bulunduğu ve 4.065.500,19 TL tutarında yersiz prim indirimi uygulandığı görülmüştür.

4447 sayılı Kanunun 50 nci, geçici 7 nci, geçici 9 uncu ve geçici 10 uncu maddelerinde düzenlenen işveren prim teşviki hükümlerinden yararlanılabilmesi ilave istihdam şartına bağlıdır. Konu kapsamında teşvik hükümlerinden yararlanan işverenlere ilişkin Kurum veri kaynağından çekilen tabloların incelenmesi neticesinde, madde hükümlerinde ifade edilen ilave istihdam şartını yerine getirmemelerine rağmen teşvik hükümlerinden yararlanan işverenlerin bulunduğu ve 14.190.248,27 TL tutarında yersiz prim indirimi uygulandığı görülmüştür.

4447 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinde düzenlenen işveren prim teşviki hükümlerinden işe giriş tarihi 30.06.2010' dan sonra olan sigortalılar için yararlanılamaz. Bu çerçevede teşvik hükümlerinden yararlanan işverenlere ilişkin Kurum veri kaynağından çekilen tabloların incelenmesi neticesinde, işe giriş tarihi 30.06.2010'dan sonra olan sigortalılar için teşvik hükmünden yararlanan işverenlerin bulunduğu ve 140.746,75 TL tutarında yersiz prim indirimi uygulandığı görülmüştür.

4447 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesinde düzenlenen işveren prim teşviki hükümlerinden 2008/Ocak ila 2008/Haziran veya 2008/Aralık ila 2009/Ocak aylarına ilişkin Aylık Prim Hizmet Bildirgesinde kayıtlı sigortalılar için yararlanılamaz. Bu kapsamda teşvik hükümlerinden yararlanan işverenlere ilişkin Kurum veri kaynağından çekilen tabloların incelenmesi neticesinde, 2008/Ocak ila 2008/Haziran veya 2008/Aralık ila 2009/Ocak aylarına ilişkin Kuruma verilen aylık prim hizmet belgelerinde kayıtlı olan sigortalılar için teşvik hükmünden yararlanan işverenlerin bulunduğu ve 62.524,10 TL tutarında yersiz prim indirimi uygulandığı görülmüştür.

Uygulanmayan idari para cezaları

5510 sayılı Kanunun “Kurumca verilecek idari para cezaları” başlıklı 102 nci maddesinde belirtilen durumlarda ilgililere yine aynı maddede belirtilen tutarlarda idari para cezası uygulanması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde; 47.492 işverene, Kurum tarafından Kurum veri tabanında yer alan çeşitli nedenlerle anılan Kanun maddesi kapsamında 145.662.107,00 TL tutarında idari para cezası uygulanması gerekirken söz konusu idari para cezalarının uygulanmadığı görülmüştür.

Yapılan incelemelerde; işverenlere, 4/1-a kapsamında sigortalı olarak çalıştırdıkları toplam 146.328 kişi için işe giriş bildirgesi vermemelerine rağmen her bir sigortalı için uygulanması gereken aylık asgari ücret tutarındaki idari para cezasının uygulanmadığı ve bu durumun Kurum gelirlerinin 133.471.152,00 TL tutarında eksik gösterilmesine neden olduğu görülmüştür.

Yapılan incelemelerde; işverenlere 4/1-a kapsamında sigortalı olarak çalıştırdıkları toplam 241.786 kişi için işten ayrılmalarına rağmen işten ayrılış bildirgesini vermemeleri nedeni ile her bir sigortalı için uygulanması gereken aylık asgari ücretin onda biri tutarındaki idari para cezasının uygulanmadığı ve bu durumun Kurum gelirlerinin 21.434.328,90 TL tutarında eksik gösterilmesine neden olduğu görülmüştür.

Sayıştay tarafından SGK ile ilgili hazırlanan 2012 yılı raporunun tamamını görmek için tıklayınız.

Yazar: Osman Özbolat

İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile ilgili her türlü sorularınızı ve danışmanlık taleplerinizi İLETİŞİM bölümüne yazarak bize ulaştırabilirsiniz. Şirketinize ait ücretsiz teşvik analizi yaptırmak ve Sgk ve İş-Kur teşviklerinden etkin bir şekilde yararlanmak için de www.insdanismanlik.com adresimizi ziyaret edebilir uzmanlarımızdan görüş ve öneri alabilirsiniz.

Bu yazıyı paylaş

  • facebook-share
  • tweet-it
  • friendfeed
  • plus-it

yorumlar